De zachte hand van Slimani

Myriam is moeder van twee kinderen en wil haar baan als advocaat hervatten. Ondanks de bezwaren van haar man gaat ze op zoek naar een nanny. Na een intensieve zoektocht vinden ze in Louise de perfecte oppas, die al snel de harten van de kinderen verovert en een vaste plek inneemt in het gezin. Louise nestelt zich steeds dieper in het huishouden, maar begint ook vreemde trekjes te vertonen. Het benauwt Myriam, maar ze sust haar gevoel van onbehagen. Als ze uiteindelijk doorheeft wat Louise drijft, is het te laat. Een zachte hand is een eigentijds, sociaal drama, met haarscherpe psychologische portretten en een huiveringwekkend plot.

De eerste pagina’s, daar moest ik me even doorbijten. Slimani windt er geen doekjes om, je weet meteen waar het verhaal over gaat. De eerste zin luidt “De baby is dood”. Het waarom en de weg er naartoe, dat volgt in de rest van het boek. Het verhaal wordt beschreven wisselend vanuit het standpunt van de ouders en Louise, de nanny. Af en toe komen de personen aan het woord die een bijrol spelen in het verhaal, maar die vooral vanaf de zijlijn wat meer helderheid moeten scheppen.

Ben je bezig een mooie foto te maken, komen ze koekjes pikken…

Louise is ogenschijnlijk de perfecte nanny; rustig, verzorgt, vindt het niet erg om extra uren te werken en huishoudelijke taken te vervullen. Paul en Myriam zijn akelig herkenbaar. Ze vormen samen met hun jonge kinderen Mila en Adam, een hectisch gezin dat geplaagd wordt door de vragen van deze tijd: werken of thuisblijven, carrière of kinderen, jezelf blijven of je (helemaal) wegcijferen en alleen maar moeder zijn, enthousiaste en ondernemende werknemer blijven of agenda aanpassen en je loopbaan wat trager laten verlopen. De puzzel die gezinsagenda heet, is moeilijk te maken en wanneer er dan een afspraak met een reddende engel staat, lijkt het antwoord snel gemaakt. Maar ‘if it sounds too good to be true, it probably is’ gaat hier helemaal op. En voor de ouders wordt dat langzaam duidelijk. Alleen zijn de signalen zo makkelijk te negeren, dat juist dat is wat er gebeurd. Want ach, iedereen heeft zijn rare trekjes en alles verloopt nu zo goed.

Vreemd aan het verhaal is dat je wel het een en ander van Louise komt te weten (haar moeilijke situatie, het verloop van haar leven, de uitdagingen waarvoor ze heeft gestaan en nog steeds staat), maar pas vanaf haar ‘volwassen’ leven. Geen enkele aanwijzing van hoe haar jeugd en opvoeding is verlopen. En dat moet waarschijnlijk toch aan de basis van alles liggen. Hoe komt het toch dat ze zich zo dienstbaar opstelt? En waarom nestelt ze zich in de bijna slaafse onderdanigheid die van nanny’s (blijkbaar) wordt verwacht, ondanks dat ‘werkgevers’ daar vaak andere ideeën over hebben? Leïla Slimani slaagt er in om je het gevoel te geven dat je midden in het gezin staat en weet wat er zich afspeelt en tegelijkertijd bekruipt je het gevoel dat er een enorme afstand tussen de lezer en de personages, niemand laat zijn ware karakter 100% zien.

“Zachte hand” is opgebouwd uit mooie, maar strakke zinnen. Weinig veel beschrijvende woorden, maar direct en helder. Het haalt thema’s aan die helemaal van deze tijd zijn, maar biedt geen oplossing of geruststelling. Het stemt tot nadenken. Zoals Slimani zegt “Het is niet eenvoudig om een goed mens te zijn”.

Een zachte hand
Leïla Slimani
Nieuw Amsterdam
****

Geef een reactie