TABAC – Debuutroman van Gerda Dendooven

Is het een vlucht of een reis? Lopen ze ergens van weg of gaan ze ergens naartoe?
Een jonge vrouw trekt met een oudere man per trein naar het zuiden. Maar hoe goed kennen ze elkaar en zichzelf ? Wat bracht hen samen en waar zijn ze naar op zoek?

Tabac is een onalledaagse roadnovel over schuld en boete. Over familiebanden of wat daarvoor moet doorgaan. Over liefde in tijden van terreur.

Gerda Dendooven liet zich inspireren door een krantenbericht over een raadselachtige verdwijning en schreef een roman die zich als een boze droom laat lezen.

Ik schreef eerder hier over de persvoorstelling van het boek “Tabac” van Gerda Dendooven. Toen had ik het boek nog niet uitgelezen, maar inmiddels is mij dat wel gelukt. En daar heb ik geen spijt van. Waar de recensies in de krant niet zo positief (zeg maar negatief) waren over het boek van deze illustrator, moet ik toch een positieve recensie schrijven.

Tabac is het literaire debuut van Gerda Dendooven, die al menig prijs in de wacht sleepte voor haar prentenboeken. Nu heeft ze zich aan een nieuw genre gewaagd en niet helemaal zonder succes.

In Tabac reist een jonge vrouw met een voor de lezer onbekende oudere man naar het zuiden, per trein. Veel woorden gebruiken ze niet tijdens de reis. Beiden zijn vooral met hun eigen gedachtes bezig. Als lezer vraag je je af wie deze man is en of ze elkaar wel zo goed kennen. Waarom zijn ze samen en waarom is hun reis een vlucht?

Konijn, de hoofdpersoon in dit verhaal, groeit op in een kleinburgerlijk Vlaams gezin. Moeder is dominant aanwezig en vooral Konijn moet het ontgelden. Tabac, vriend des huizes die vooral door moeder wordt gewaardeerd (of zelf bemoederd en bewonderd) komt met enige regelmaat langs in het gezin. Tabac heeft zijn naam te danken aan de aftershave waar hij naar ruikt. Ook de cover linkt naar die aftershave. Ik moest het opzoeken en kende het niet, maar de illustratie verwijst naar de tabaksbloem. Alhoewel zijn naam op de cover prijkt is de rol van Tabac toch meer op de achtergrond. Voor ieder lid van het gezin is hij wat anders. Voor de zussen een toevallige passant, voor moeder een vorm van vertier, voor de achteloze vader een onopvallende concurrent en voor Konijn zowel een bedreiging als een vergelding.

Links het flesje after shave ‘Tabac’ en rechts de tabaksbloem waar de cover van het boek naar verwijst.

 

Passages uit het heden en verleden wisselen elkaar af. Dit wordt ‘aangegeven’ door de vormgeving (gerealiseerd door Gert Dooreman). De ietwat staccato-achtige zinnen zijn beklijvend en zinderend. Wel komen er regelmatig cliché zinnen in het verhaal voor, wat de kwaliteit niet ten goede komt. Ergens op reis ziet Konijn het nieuws over terreuraanslagen. Dit nieuwsfeit en de reactie daarop zijn niet noodzakelijk voor het verhaal. Deze ‘road-roman’ had perfect zonder gekund. Jammer is dat.

Conclusie: Gerda Dendooven kan absoluut schrijven. Er zijn zeer mooie passages te lezen in dit boek. Het is zeker niet het beste debuut wat ik ooit heb gelezen, maar ik kijk uit naar de volgende roman. Want als de ‘beginnersfouten’ achterwege worden gelaten, kan er iets heel moois komen.

Tabac
Gerda Dendooven
Uitgeverij Querido
***

Geef een reactie